Polistiren (PS)

Ploče ekspandiranog polistirena


Polistiren je vrsta plastike koja se dobiva iz nafte, a baziran je na spojevima monomera Stirena.
U građevinskoj industriji se prvenstveno koristi u dva oblika:

Ekspandirani polistiren (EPS) se često zove i stiroporom ili bijelim stiroporom, a ekstrudirani polistiren (XPS) tvrdim stiroporom ili plavim/zelenim/roza stiroporom (zbog boje u kojoj ga proizvode pojedine tvrtke).


PROIZVODNJA

Ekspandirani polistiren (EPS) se proizvodi od sirovine koja izgleda poput zrna šećera i koja se zagrijava parom na oko 100°C. Svako zrnce ekspandira na oko 30-50 puta svog prvotnog volumena, a gustoća im se smanji sa 600kg/m3 na 10-30kg/m3.

Pred-ekspandirane granule polistirena
pred-ekspandirane granule polistirena

Tako pred-ekspandirane granule sazrijevaju na zraku u ventiliranim silosima, nakon čega se ugrađuju u metalne kalupe i sljepljuju u konačni oblik. Nakon vađenja iz kalupa potrebno je sazrijevanje kako bi iz materijala izašli zaostala voda i pentan. Kod proizvodnje jednostavnih ploča, u kalupima se proizvode veliki blokovi koji se nakon sazrijevanja režu vrućom žicom na konačne dimenzije i pakiraju.

Struktura EPS-a
struktura ekspandiranog polistirena (EPS)

Ekstrudirani polistiren (XPS) se proizvodi propuštanjem pred-ekspandirane smjese kroz ekstruder prilikom čega se zrna polistirena stišću u zatvorenu strukturu koja ima značajno veću mehaničku tvrdoću i otpornost upijanju vode.

Struktura XPS-a
struktura ekstrudiranog polistirena (XPS)


PRIMJENA

EPS se u građevinarstvu prvenstveno koristi kao toplinska izolacija zidova, podova i krovova. Druga glavna namjena je za zvučnu izolaciju u konstrukcijama plivajućih podova, ali tada to obavezno mora biti elastificirani EPS.

XPS se koristi za toplinsku izolaciju zidova, podova i krovova. Zbog svoje veće cijene se koristi na mjestima koja zahtjevaju veću površinsku ili tlačnu čvrstoću (podovi na tlu, prohodni ravni krovovi, fasadni sokl, kolne konstrukcije i dr.), i na mjestima koja su izložena vlazi i vodi (obrnuti krovovi, ukopani zidovi i dr.).

Najčešća je primjena u obliku ploča raznih debljina, ali postoje i posebni elementi za zidove (kalupi za betoniranje zidova), ploče za postavu podnog grijanja, elementi za zadržavanje vode u zelenim krovovima, granule za ispunu u laganim betonima i glazurama i dr.

Ploče mogu biti sa i bez preklopa (falca). Mogu biti jednostrano ili obostrano kaširane s raznim materijalima za postizanje dodatnih karakteristika ili primjena, kao npr.: drvolitom (kombi ploče), hidroizolacijom, parnom branom, geotekstilom i drugo.


KARAKTERISTIKE

EPS

Toplinska provodljivost: λ = 0,034-0,038 W/mK
Klasa zapaljivosti: B 1 (teško gorivi materijal)
Faktor otpora prolazu vodene pare: µ = 30-70
Gustoća: 16-28 kg/m3

Ploče ekspandiranog polistirena (EPS)
ploče ekspandiranog polistirena (EPS)

XPS

Toplinska provodljivost: λ = 0,029-0,039 W/mK
Klasa zapaljivosti: B 2 (normalno gorivi materijal)
Faktor otpora prolazu vodene pare: µ = 80-250
Gustoća: 28-45 kg/m3

Ploče ekstrudiranog polistirena (XPS)
ploče ekstrudiranog polistirena (XPS)

Polistiren je lagani materijal koji se u oko 95% volumena sastoji od zraka, pa je time i ekonomičan. Jednostavan je za proizvodnju, transport i ugradnju. Ima povoljnu cijenu i relativno široku primjenu.


EKOLOGIJA

Osnovna sirovina za proizvodnju polistirena je nafta, neobnovljiv i neodrživ resurs zaslužan za većinu zagađenja.

Polistiren nije biorazgradiv. Ako dospije u prirodu postaje višestruko opasan za okoliš. U zemlji ispušta štetne sastojke i tako zagađuje tlo i vodu. Zbog svoje male težine pliva na vodi i lako se prenosi vjetrom. Može biti smrtonosan za ptice i morske životinje ako progutaju veću količinu.

Polistiren se lako reciklira, pa u proizvodnom ciklusu proizvodnje uopće nema otpada. Međutim, sakupljanje otpadnog građevinskog polistirena nije isplativo zbog malih količina i velikog volumena po masi, transporta i sl. Stoga sav otpadni polistiren završava nezbrinut i predstavlja opasnost za prirodu.

Kod zbrinjavanja polistirena spaljivanjem kao nusprodukt nastaju brojni štetni plinovi (policiklički aromatski ugljikovodici, ugljični monoksid, stirenski monomeri i dr.). U modernim spalionicama se polistiren pretvara uglavnom u ugljični dioksid, vodenu paru, talog (oko 1% početnog volumena) i dosta topline. Ta se dodatna toplina može koristiti za dobivanje struje ili pare.

Polistiren kao zagađenje u prirodi


PREDNOSTI:

NEDOSTACI:

Ekspandirani polistiren


NA POČETAK NA POČETAK